ΚΡΙΤΙΚΗ "SLACKER"

Slacker (1991) – Richard Linklater

*Slacker (slak'er) : a person who evades duties and responsibilities

Ο όρος slacker αναφέρεται σε άτομα ηλικίας κυρίως μεταξύ 20 και 30 που χαρακτηρίζονται από απάθεια, έλλειψη στόχων και απουσία φιλοδοξίας. Έχοντας απορρίψει την ιεραρχική δομή της κοινωνίας πριν τους απορρίψει αυτή, αποφεύγουν καθήκοντα και ευθύνες, και αρνούμενοι την καθημερινή εργασία γυρνάνε στους δρόμους ‘’φιλοσοφώντας’’.

Χωρίς υπόθεση, αρχή, μέση, τέλος και κεντρικούς χαρακτήρες, η ταινία παρακολουθεί τις ζωές τους καθώς αυτές διασταυρώνονται τυχαία μια μέρα στο Austin του Texas. Ο ένας συναντά κάποιον στο δρόμο και μιλάνε, ο οποίος με τη σειρά του συναντά κάποιον άλλον κλπ ...
Ανάμεσα στους πολλούς χαρακτήρες, συναντούμε: έναν νέο να αναλύει στον ταξιτζή την θεωρία του περί ονείρων και παράλληλης πραγματικότητας, έναν συνωμοσιολόγο που μιλά για μυστικά προγράμματα εξερεύνησης του διαστήματος και απαγωγές από εξωγήινους, μια τύπισσα που πουλάει το τεστ παπ της Μαντόνα, έναν κολλημένο με τη δολοφονία του Κένεντυ, έναν που σιχαίνεται τη δουλειά, έναν γέρο αναρχικό που γίνεται φίλος με αυτόν που μόλις του διέρρηξε το σπίτι, έναν συλλέκτη τηλεοράσεων που ισχυρίζεται ότι μια μαγνητοσκοπημένη εικόνα είναι πιο αληθινή από ένα πραγματικό γεγονός, χασικλίδες που συζητούν για την προπαγάνδα που κρύβεται πίσω από τα στρουμφάκια, έναν που ζητά κρατικό πρόγραμμα δωρεάν διάθεσης όπλων και άλλα πολλά τρελά περί πολιτικής, στατιστικών, θεωρίες συνωμοσίας, μεταφυσικής, ερωτικών σχέσεων και για το αν ο Έλβις ζει...Και όπως πληροφορούμαστε στο τέλος της ταινίας : Η ταινία είναι βασισμένη στην πραγματικότητα. Οποιαδήποτε ομοιότητα με μυθοπλαστικά γεγονότα ή πρόσωπα, είναι εντελώς συμπτωματική.

Πρόκειται για την πρώτη ταινία του Richard Linklater (Dazed and Confused/1993, Before Sunrise/1995 - Before Sunset/2004, Waking Life/2001, School of Rock/2003, Fast Food Nation/2006, Bernie/2011 κ.ά). Πολύ χαμηλό μπάτζετ, έντονα πολιτικοποιημένη, έξυπνη, απλή και πρωτότυπη. Μία από τις ταινίες που αναβίωσαν το αμερικάνικο ανεξάρτητο σινεμά των 90s.

Κριτική - Το Τσεκούρι

Το Τσεκούρι (Le Couperet)  –  Κώστας Γαβράς

Σκηνοθεσία: Κώστας Γαβράς

Παίζουν: José Garcia ,Karin Viard, Geordy Monfils  κ.ά

(διασκευή του ομότιτλου βιβλίου του συγγραφέα Donald Westlake)

Υπόθεση

Ο Μπρούνο (José Garcia), ένας οικογενειάρχης, στέλεχος μεγάλης πολυεθνικής εταιρίας μαθαίνει ότι χάνει τη δουλειά του ύστερα από 15 χρόνια εργασίας, λόγω περικοπών και προκειμένου η εταιρία να αλλάξει έδρα. Προσπαθεί να βρει εργασία, αλλά περνάει ο καιρός χωρίς αποτέλεσμα. Ύστερα από δύο χρόνια άκαρπων προσπαθειών καταστρώνει το τέλειο σχέδιο: Να εξοντώσει όσους από τους ανταγωνιστές του είναι πιο κατάλληλοι και έχουν τα  προσόντα για να πάρουν τη θέση που του αξίζει.

Σε πρώτο επίπεδο, η ταινία περιγράφει τις συνέπειες της ανεργίας στη ζωή και την προσωπικότητα του σύγχρονου εργαζόμενου. Ο πρωταγωνιστής, Μπρούνο, είναι μορφωμένος, ευφυής, με προσόντα και επαγγελματικές ικανότητες, και ζει σε ένα σπίτι στα προάστια μαζί με τη γυναίκα και τα παιδιά του. Ένα αντιπροσωπευτικό, επομένως, δείγμα του πετυχημένου μεσοαστού, που όμως πλήττεται από την ανεργία, γεγονός που τον βυθίζει στην ανασφάλεια και το φόβο της αποτυχίας. Δεν είναι αμελητέος, λοιπόν, ο ρόλος που παίζει το κοινωνικό γόητρο και η επιτυχία στη ζωή μας, τα οποία κατά βάση προέρχονται από την οικονομική μας κατάσταση – με άλλα λόγια, το επάγγελμα που ασκούμε και την επακόλουθη κοινωνική θέση που αποκτάμε μπροστά στα μάτια των άλλων. Από αυτό εξασφαλίζουμε όχι μόνο την υλική μας επιβίωση, αλλά και την ευκαιρία να διακριθούμε σε ένα άκρως ανταγωνιστικό περιβάλλον, διαδικασία που προκαλεί συνεχή ανασφάλεια και άγχος, αφού το κοινωνικό μας status δεν παραμένει αναλλοίωτο, αλλά μεταβάλλεται, πρωτίστως, ανάλογα με τις διακυμάνσεις του οικονομικού περιβάλλοντος.

Έχει σημασία, επομένως, που ο σκηνοθέτης ορίζει για  κεντρικό του χαρακτήρα, όχι κάποιον προερχόμενο από χαμηλά κοινωνικά στρώματα (στον οποίο η ανεργία θα είχε εμφανέστερες και πιο άμεσες συνέπειες), αλλά αντίθετα έναν μεσοαστό, εφοδιασμένο με όλα τα απαραίτητα προσόντα, για να δείξει τις συνέπειες που γεννά η ανεργία στους ίδιους τους οπαδούς του καπιταλισμού, του συστήματος που τους διαμόρφωσε, τους ανέδειξε και τους έδωσε τη δυνατότητα να ανέλθουν.

Ταυτόχρονα, όμως, είναι και ένα σύστημα απάνθρωπο, που βρίσκει το αποκορύφωμά του στην πραγμοποίηση του ανθρώπου και στον οποίο ο ανελέητος οικονομικός ανταγωνισμός, ωθεί τους ανθρώπους να ‘’εξοντώσουν’’ τους αντιπάλους τους (που βρίσκονται στην ίδια ακριβώς θέση μ’αυτούς), συγκαλύπτοντας με τον τρόπο αυτό τις πραγματικές ταξικές αντιθέσεις (κεφαλαίου – εργασίας) και τον πραγματικό εχθρό, που δεν είναι άλλος από το ίδιο το καπιταλιστικό σύστημα που θρέφει τον ανταγωνισμό ανάμεσα σε εργαζόμενους και άνεργους.

Και είναι αυτή ακριβώς η μεταστροφή του πετυχημένου και καθωσπρέπει αστού σε serial killer, που δοσμένη με μαύρο χιούμορ και άφθονη ειρωνεία, δείχνει τον αντίκτυπο της ανεργίας και της απανθρωπιάς του συστήματος τόσο στην προσωπικότητα όσο και στις κοινωνικές μας σχέσεις,(ο πρωταγωνιστής αποξενώνεται σταδιακά από την οικογένειά του) σε μια εποχή που η οικονομική και κοινωνική κατάσταση λειτουργεί ως κριτήριο αξιολόγησης της προσωπικότητας και όπου ο συνεχής ανταγωνισμός (σε όλα τα επίπεδα) για διάκριση ωθεί την ανθρώπινη ανασφάλεια και το φόβο σε ακραίες καταστάσεις. Επομένως, οι κατά τα άλλα αποτρόπαιες ενέργειες στις οποίες επιδίδεται ο πρωταγωνιστής, δεν συνιστούν παρά την (ειρωνική) κοινωνική κριτική του σκηνοθέτη πάνω στο πώς αλλοιώνεται ο χαρακτήρας μας από τις οικονομικές και άρα τις κοινωνικές μεταβολές, οι οποίες μας ξεπερνούν και μας αναγκάζουν να συμμορφωθούμε, προκειμένου να μην αφανιστούμε. Ιδιαίτερα μέσα σε ένα οικονομικό σύστημα που βασίζεται στον ανταγωνισμό, την υψηλή αποδοτικότητα και παραγωγικότητα στην εργασία και άρα την εξόντωση όσων δεν ανταποκρίνονται στις άμεσες ανάγκες του.

Κινηματογραφική Ομάδα

Πολιτικών Επιστημών

http://cinepolsci.blogspot.com

Κριτική - "This is England"